W europejskich projektach dachowych wybór między modułami bifacjalnymi HJT a modułami IBC zależy przede wszystkim od tego, jakie ograniczenia narzuca sam dach.
To, czy dach ma realne warunki do uzyskania zysku z bifacjalności, czy projekt jest bardziej ograniczony przez dostęp światła od strony tylnej czy przez dostępną powierzchnię dachu, a także to, jak duże znaczenie mają wygląd i integracja z budynkiem, bezpośrednio wpływa na priorytety przy doborze modułów.
Spis treści
- Dlaczego nie każdy europejski dach nadaje się do modułów bifacjalnych?
- Jakie dachy pozwalają realnie wykorzystać bifacjalną przewagę modułów HJT?
- W jakich przypadkach nie należy przeceniać bifacjalnej wartości modułów HJT?
- Kiedy IBC jest lepszym wyborem niż moduły bifacjalne?
- Co należy ocenić najpierw w europejskich projektach dachowych?
- Najczęstsze pytania o moduły bifacjalne HJT i moduły IBC
1.Dlaczego nie każdy europejski dach nadaje się do modułów bifacjalnych?
W europejskich projektach dachowych moduły bifacjalne nie są z założenia lepszym wyborem. Kluczowe jest to, czy dach zapewnia wystarczające warunki do doświetlenia tylnej strony.
Publicznie dostępne badania, w tym analizy IEA PVPS, pokazują, że dodatkowy uzysk z modułów bifacjalnych na dachach silnie zależy od refleksyjności pokrycia, sposobu montażu i warunków doświetlenia tylnej strony. Różnice między poszczególnymi dachami mogą być bardzo duże.
Przy wyborze między HJT a IBC w europejskich projektach dachowych warto ocenić przede wszystkim:
- czy dach zapewnia realne warunki do uzyskania dodatkowego zysku z bifacjalności
- czy głównym ograniczeniem projektu jest doświetlenie tylnej strony, czy dostępna powierzchnia dachu
- czy w projekcie większe znaczenie mają wygląd i integracja z architekturą
2.Jakie dachy pozwalają realnie wykorzystać bifacjalną przewagę modułów HJT?
Bifacjalna przewaga modułów HJT najłatwiej ujawnia się w następujących typach projektów dachowych:
- dachy z jasną membraną PVC lub TPO, jasnym betonem albo inną silnie refleksyjną powierzchnią
- dachy, na których można zapewnić odpowiedni prześwit pod modułami
- dachy stosunkowo płaskie, gdzie doświetlenie tylnej strony nie jest wyraźnie ograniczane przez świetliki, urządzenia techniczne czy attyki, a układ modułów pozostaje dość otwarty
Na takich dachach odbite światło po stronie tylnej jest bardziej stabilne, dlatego wysoka bifacjalność modułów HJT łatwiej przekłada się na realny uzysk.
W takich warunkach konstrukcja SMBB w modułach HJT pomaga ograniczać straty związane z zacienieniem i przewodzeniem, a konstrukcja szkło–szkło dobrze sprawdza się także w długotrwałej eksploatacji zewnętrznej. Te zalety jeszcze wyraźniej widać w carportach, ogrodzeniach lub instalacjach nad silnie refleksyjnym podłożem, ale w projektach dachowych nadal najpierw trzeba ocenić warunki doświetlenia tylnej strony.
Badanie ZHAW dotyczące dachów płaskich w Szwajcarii pokazuje, że moduły bifacjalne połączone z wysoko refleksyjną membraną dachową mogą zwiększyć roczny uzysk energii o około 15% względem systemu standardowego. Powiązane modele dachowe wskazują też, że w idealnych warunkach dodatkowy uzysk może sięgać nawet 22,6%.
3.Kiedy nie należy przeceniać bifacjalnej wartości modułów HJT?
To, czy bifacjalna przewaga modułów HJT przełoży się na realny uzysk, zależy nie tyle od parametrów modułu, ile od warunków dachowych.
Bifacjalna wartość modułów HJT bywa najczęściej przeceniana na następujących dachach:
- dachy skośne z ciemnej blachy trapezowej lub ciemnego pokrycia dachowego: niska refleksyjność powierzchni, zwykle montaż blisko połaci i przez to słabe, niestabilne doświetlenie tylnej strony
- dachy komercyjne i przemysłowe z dużą liczbą urządzeń: świetliki, wentylatory, wyrzutnie, rury, ciągi serwisowe i attyki rozbijają układ modułów i przerywają doświetlenie tylnej strony
- dachy o złożonej geometrii: nieregularny kształt, różne orientacje i rozdrobnione krawędzie zwiększają straty związane z układem i zacienieniem
- projekty z montażem blisko połaci i bardzo małymi odstępami między rzędami: moduły znajdują się zbyt blisko dachu, aby tylna strona mogła skutecznie korzystać ze światła
Najczęstszy błąd w takich projektach polega na traktowaniu wysokiej bifacjalności jako rekompensaty za słabe warunki dachowe.
W wielu projektach dachowych rzeczywiste ograniczenie uzysku nie wynika z bifacjalności, lecz z dostępnej powierzchni, efektywności układu oraz wymogów przeciwpożarowych i serwisowych.
Dlatego ocenę trzeba zacząć od samego dachu. Dopiero po przeanalizowaniu powierzchni, zacienienia i integracji z budynkiem można zdecydować, czy warto maksymalizować uzysk bifacjalny, czy lepiej wybrać rozwiązanie lepiej dopasowane do warunków dachu.
4.Kiedy IBC jest lepszym wyborem niż moduły bifacjalne?
Gdy projekt dachowy jest ograniczony głównie przez powierzchnię, estetykę, integrację z budynkiem lub efektywność układu, moduły IBC często są bardziej odpowiednie niż moduły bifacjalne.
Przy słabym doświetleniu tylnej strony trudno uzyskać istotny dodatkowy uzysk z modułów bifacjalnych. Przy ograniczonej powierzchni większe znaczenie ma to, ile mocy i energii można uzyskać z każdego metra kwadratowego. W wielu projektach rośnie też znaczenie wyglądu i spójności całego dachu.
4.1 Na co patrzeć przy ograniczonej powierzchni?
W przypadku ograniczonej powierzchni kluczowy jest uzysk na metr kwadratowy.
Wiele europejskich dachów przemysłowych wygląda na duże, ale dostępna powierzchnia pod instalację jest często pofragmentowana przez świetliki, urządzenia, attyki, ciągi komunikacyjne, strefy przeciwpożarowe i zacienienie. O wyniku projektu decyduje to, ile modułów można jeszcze dołożyć, czy można wykorzystać krawędzie oraz czy układ pozostaje możliwie ciągły.
4.2 Dlaczego estetyka i integracja z budynkiem zmieniają wybór?
W przypadku domów o wysokim standardzie, projektów rewitalizacyjnych, budynków reprezentacyjnych lub dachów dobrze widocznych, dopasowanie modułów do architektury staje się częścią decyzji projektowej.
Moduły IBC mają tu przewagę nie tylko estetyczną. Mniej widocznych elementów na froncie pozwala uzyskać bardziej jednolity i spójny efekt wizualny. W takich projektach moduły stają się częścią elewacji lub dachu jako elementu architektonicznego.
4.3 Które dachy sprzyjają wyborowi modułów IBC?
Moduły IBC warto w pierwszej kolejności rozważyć na następujących dachach:
- dachy komercyjne i przemysłowe z ograniczoną powierzchnią: pofragmentowany układ i nacisk na uzysk z metra kwadratowego
- dachy mieszkaniowe i małe obiekty komercyjne o wysokich wymaganiach estetycznych: istotny efekt wizualny po montażu
- projekty związane z modernizacją budynków i integracją z elewacją: moduły muszą współgrać z architekturą
- dachy bez stabilnych warunków bifacjalnych, przy jednoczesnym nacisku na trwałość i jakość: decyzje nie powinny opierać się na niepewnych założeniach dotyczących uzysku bifacjalnego
Moduły IBC nie są rozwiązaniem uniwersalnym. Jeśli dach oferuje wysoką refleksyjność, możliwość podniesionego montażu i stabilne doświetlenie tylnej strony, moduły HJT i inne technologie bifacjalne nadal warto brać pod uwagę.
5.Co należy ocenić najpierw w europejskich projektach dachowych?
W projektach dachowych w Europie kluczowe nie jest to, która technologia jest bardziej zaawansowana, lecz jakie są realne ograniczenia danego dachu.
5.1 Czy dach ma realne warunki dla uzysku bifacjalnego?
Najpierw należy ocenić refleksyjność pokrycia, sposób montażu, dostępne doświetlenie tylnej strony oraz spójność układu. Jasne lub silnie refleksyjne dachy płaskie, z możliwością podniesionego montażu i ograniczonym zacienieniem, lepiej nadają się do wykorzystania modułów o wysokiej bifacjalności. W przypadku ciemnych dachów, montażu blisko połaci, dużej liczby urządzeń i zwartego układu, przewaga bifacjalna rzadko przekłada się na realny uzysk.
5.2 Gdzie leży rzeczywiste ograniczenie projektu?
W wielu europejskich projektach dachowych ograniczeniem nie jest technologia, lecz dostępna powierzchnia, pofragmentowany układ lub większe wymagania dotyczące estetyki i integracji z budynkiem. Jeśli celem jest maksymalizacja produkcji energii, analiza może pozostać przy uzysku bifacjalnym. Jeśli kluczowe są powierzchnia, układ i architektura, należy skupić się na uzysku z metra kwadratowego i dopasowaniu do dachu.
5.3 Która technologia lepiej pasuje do danego dachu?
Przy dobrej refleksyjności, odpowiednim doświetleniu tylnej strony i właściwych warunkach montażowych warto rozważyć moduły HJT i inne rozwiązania bifacjalne. Jeśli jednak powierzchnia jest ograniczona, układ utrudniony, a wymagania estetyczne i architektoniczne wysokie, moduły IBC są zazwyczaj lepszym wyborem.
Najczęstsze pytania o moduły bifacjalne HJT i moduły IBC
1.Czy moduły bifacjalne rzeczywiście mają sens na europejskich dachach?
Nie zawsze. Dodatkowy uzysk z bifacjalności nie jest na dachach oczywisty. Zależy od refleksyjności pokrycia, wysokości montażu, układu oraz dostępnego doświetlenia tylnej strony. Gdy warunki są niewystarczające, różnica względem standardowych rozwiązań wyraźnie maleje.
2.Jakie dachy pozwalają uzyskać realny dodatkowy uzysk z modułów HJT?
Najlepsze warunki dają dachy płaskie o wysokiej refleksyjności, z możliwością podniesionego montażu, ograniczonym zacienieniem i możliwie spójnym układem. W takich warunkach wysoka bifacjalność HJT łatwiej przekłada się na realną produkcję energii. Badania ZHAW pokazują, że połączenie z refleksyjną membraną może zwiększyć roczny uzysk o ok. 15%.
3.Czy ciemne dachy z montażem blisko połaci nadają się do modułów bifacjalnych?
Zwykle nie. Niska refleksyjność i mały odstęp od dachu znacząco ograniczają doświetlenie tylnej strony. W takich warunkach dodatkowy uzysk jest trudny do osiągnięcia.
4.Co wybrać przy ograniczonej powierzchni dachu: HJT czy IBC?
Jeśli ograniczeniem jest dostępna powierzchnia, układ, estetyka lub integracja z budynkiem, lepszym wyborem są zazwyczaj moduły IBC. Jeśli natomiast dach zapewnia dobre warunki refleksyjne i doświetlenie tylnej strony, a celem jest maksymalny uzysk, warto rozważyć moduły bifacjalne HJT.
5.Jak podejść do wyboru między HJT a IBC w projektach dachowych?
Najpierw należy ocenić, czy dach daje realne warunki dla uzysku bifacjalnego. Następnie określić, czy główne ograniczenie dotyczy doświetlenia tylnej strony, czy raczej powierzchni, układu i architektury. Jeśli możliwy jest stabilny uzysk bifacjalny, HJT ma sens. Przy ograniczonej powierzchni, złożonych dachach lub wysokich wymaganiach estetycznych lepszym wyborem jest IBC.
Jako producent modułów fotowoltaicznych, Maysun Solar zapewnia stabilne dostawy modułów na rynku europejskim dla sektora hurtowego i dystrybucyjnego, obejmując technologie ogniw N-Typ, takie jak technologiach IBC, technologiach TOPCon, technologiach HJT. Pomagamy EPC oraz nabywcom projektów osiągnąć wyższą wydajność na jednostkowej powierzchni i lepszą efektywność systemu, zapewniając zgodność z warunkami projektowymi.
Referencje:
Stein, J. S., Reise, C., Castro, J. B., et al. (2021). Bifacial Photovoltaic Modules and Systems: Experience and Results from International Research and Pilot Applications. Report IEA-PVPS T13-14:2021. https://iea-pvps.org/wp-content/uploads/2021/04/IEA-PVPS-T13-14_2021-Bifacial-Photovoltaic-Modules-and-Systems-report.pdf
ZHAW School of Engineering. (2025). Optimising the electricity yield of photovoltaics on flat roofs. https://www.zhaw.ch/en/engineering/institutes-centres/iefe/news/news/event-news/optimising-the-electricity-yield-of-photovoltaics-on-flat-roofs
Ernst, M., Liu, X., Asselineau, C.-A., Chen, D., Huang, C., & Lennon, A. (2024). Accurate modelling of the bifacial gain potential of rooftop solar photovoltaic systems. Energy Conversion and Management, 300, 117947. https://doi.org/10.1016/j.enconman.2023.117947
Może Ci się spodobać: